1. Affixes là gì?

Affixes là các thành tố được thêm vào trước hoặc sau một từ gốc để tạo từ mới.

Gồm:

• • Prefix: đứng trước từ gốc

  • Suffix: đứng sau từ gốc

Chức năng:

• • Thay đổi nghĩa

  • Thay đổi từ loại

  • Tạo từ học thuật

2. Root và Base word

Root là phần mang nghĩa cốt lõi của từ.

Base word là từ có thể đứng độc lập.

Ví dụ:
act → action, react
happy → unhappy, happiness

3. PREFIX (Tiền tố) và nghĩa

3.1 Prefix phủ định

un- = không
happy → unhappy

in- / im- / il- / ir- = không
correct → incorrect
possible → impossible
legal → illegal
regular → irregular

dis- = không; đảo ngược
agree → disagree

non- = không
smoker → non-smoker

a- = không có
moral → amoral

anti- = chống lại
social → anti-social

counter- = chống lại; phản
productive → counterproductive

3.2 Prefix sai / xấu

mis- = sai
understand → misunderstand

mal- = xấu; sai
function → malfunction

3.3 Prefix mức độ

over- = quá mức
work → overwork

under- = thiếu
developed → underdeveloped

super- = vượt trội; trên
natural → supernatural

sub- = dưới
marine → submarine

ultra- = cực kỳ
fast → ultrafast

hyper- = quá mức
active → hyperactive

3.4 Prefix thời gian / thứ tự

pre- = trước
historic → prehistoric

post- = sau
war → postwar

fore- = trước
see → foresee

ex- = cựu
president → ex-president

neo- = mới
classical → neoclassical

3.5 Prefix vị trí / không gian

inter- = giữa
national → international

intra- = bên trong
net → intranet

trans- = xuyên qua
port → transport

peri- = xung quanh
meter → perimeter

3.6 Prefix số lượng

mono- = một
mono-lingual

bi- = hai
bi-lingual

tri- = ba
tri-angle

multi- = nhiều
multi-national

poly- = nhiều
poly-glot

3.7 Prefix nhấn mạnh / lặp lại

re- = lại
write → rewrite

co- = cùng
operate → cooperate

pro- = ủng hộ; tiến về phía trước
active → proactive

4. SUFFIX (Hậu tố) và nghĩa

4.1 Suffix tạo danh từ

-er / -or = người làm việc gì
teach → teacher

-ist = người theo trường phái; nghề nghiệp
science → scientist

-ian = người thuộc lĩnh vực
music → musician

-tion / -sion = hành động; quá trình
educate → education

-ment = sự việc; kết quả
develop → development

-ness = trạng thái
happy → happiness

-ity = tính chất
active → activity

-ship = trạng thái; mối quan hệ
friend → friendship

-hood = trạng thái; thời kỳ
child → childhood

-dom = trạng thái; lãnh thổ
free → freedom

-ence / -ance = trạng thái; sự việc
differ → difference
important → importance

-ism = chủ nghĩa; hệ tư tưởng
capital → capitalism

-ty = trạng thái
loyal → loyalty

4.2 Suffix tạo tính từ

-ful = đầy
hope → hopeful

-less = không có
hope → hopeless

-ous = có tính chất
danger → dangerous

-al = thuộc về
nation → national

-ic = thuộc về
economy → economic

-ive = có tính chất
create → creative

-ary = liên quan đến
imagine → imaginary

-ent / -ant = có tính chất
depend → dependent

-ish = hơi; giống
child → childish

-like = giống
child → childlike

4.3 Suffix tạo trạng từ

-ly = một cách
quick → quickly

-ward(s) = theo hướng
back → backward

4.4 Suffix tạo động từ

-ize = làm cho trở nên
modern → modernize

-ify = làm cho
simple → simplify

-en = làm cho
wide → widen

5. Một số root quan trọng và nghĩa

spect = nhìn
inspect, respect

scrib/script = viết
describe, manuscript

dict = nói
predict, contradict

port = mang
transport, export

struct = xây dựng
construct, structure

ject = ném; đẩy
reject, inject

cred = tin
credible, credit

form = hình dạng
transform, reform

press = ép
pressure, depression

6. Cách phân tích từ dài

Cấu trúc:
Prefix + Root + Suffix

Ví dụ:

unemployment
un- (không)
employ (thuê)
-ment (danh từ)
→ thất nghiệp

international
inter- (giữa)
nation (quốc gia)
-al (tính từ)
→ quốc tế

misunderstanding
mis- (sai)
understand
-ing
→ sự hiểu lầm

Nguyên tắc quan trọng khi học Word Formation:

1. 1. Prefix thường đổi nghĩa, suffix thường đổi từ loại.
   2. Không phải từ nào cũng phân tích nghĩa từng phần một cách máy móc.
   3. Học theo word family hiệu quả hơn học đơn lẻ.

Ví dụ:
employ
employer
employee
employment
unemployment

decide
decision
decisive
indecisive